O Projekcie

Rewitalizacja Parku Gminnego w Ornontowicach – etap I

Gminny Park w Ornontowicach posiadający przebogatą historię sięgającą końca XIX wieku, kiedy to osiedli w Ornontowicach właściciele ziemscy – rodzina Hegenscheidtów, po okresie świetności, w drugiej połowie XX wieku zaczynał zatracać swoje pierwotne walory. Konkretny zamysł poddania rewitalizacji tej unikatowej w skali Gminy Ornontowice przestrzeni pojawił się w 2008 roku. Opracowano wówczas Program Funkcjonalno-Użytkowy określający dla Parku nowe funkcje. Moment ten był przełomowym i jednoznacznie określił ramy planowanej rewitalizacji. Sama rewitalizacja oznacza nic innego jak „przywrócenie do życia, ożywienie”. Nadanie tej wyjątkowej przestrzeni, wpisanej notabene w 1981 roku do wojewódzkiego rejestru zabytków, nowej jakości i nowego wymiaru stało się wyzwaniem dla włodarzy Gminy. Przez szereg ostatnich lat obiekt był zaniedbany i porośnięty przez liczne samosiejki nie mające żadnych walorów dekoracyjnych ani przyrodniczych. Niecki stawowe były zabagnione, podmokłe i nieatrakcyjne. Na ścieżkach parkowych po każdorazowych opadach tworzyło się błoto, ponieważ były słabo utwardzone. Na uwagę zasługiwały jedynie majestatyczne, stare drzewa.

Dla architektów krajobrazu, zaproszonych do współpracy, różnorodność ukształtowania terenu objawiła się licznymi możliwościami adaptacji. Wydobycie uroku Parku wymaga jednak wielu zabiegów, dlatego powstała koncepcja jego zagospodarowania, która łączy nowe rozwiązania z historycznym charakterem Parku.

Historycznie Park Gminny stanowi część ogrodu przypałacowego należącego swego czasu do rodziny Hegenscheidt. Ród ten słynął między innymi z zamiłowania do otaczania się pięknymi roślinami. Otto Hegenscheidt, który odziedziczył ziemię ornontowicką po ojcu, za cel życiowy postawił sobie majątek ten rozbudować, upiększyć i ulepszyć. On to wybudował duży dom mieszkalny, nazwany przez okolicznych mieszkańców zamkiem, oraz przyczynił się do ogromnego rozwoju miejscowego rolnictwa i przemysłu. Dziś obiekt ten bezpośrednio sąsiadujący z obszarem Parku Gminnego stanowi własność prywatną obywatela Holandii.

Stąd – biorąc pod uwagę historyczny charakter tego terenu i roli, jaką spełniał – koncepcja zagospodarowania Parku Gminnego nawiązuje do stylu angielskiego, popularnego od XVIII w. Styl ten zrywa ze sztucznością i rygorami ogrodów barokowych, nawiązuje do naturalnych ogrodów krajobrazowych. Ma charakter nastrojowo-sentymentalny, z elementami architektury sztucznie nawiązującej do przeszłości, np. sztuczne ruiny, obeliski, świątynie, gotyckie lub antyczne budowle. Ogrodnicy wykorzystywali naturalne warunki miejsca, w którym zakładali ogród. Unikali też płotów oraz parkanów. Zamiast sztucznych ogrodzeń pojawiły się skały, żywopłoty oraz strumienie. W ornontowickim Parku bardzo ważne jest zachowanie dotychczasowego układu zieleni, ponieważ jest on cenny pod względem historycznym. Drzewa pomnikowe i reszta roślinności połączone zostały z nowymi nasadzeniami. Proponowane gatunki starano się wybrać tak, by w jak największym stopniu nawiązywały do nasadzeń przypałacowych, opisywanych w historii Ornontowic. Zaprojektowana nawierzchnia, czyli kamień naturalny i ścieżki żwirowe, idealnie komponują się z otoczeniem. Dodatkowo komunikacja w Parku została przystosowana dla osób niepełnosprawnych. Schody w terenie ograniczono do minimum zastępując je pochylniami o małym spadku.

I etap, który przeprowadzono w latach 2009-2010, obejmował rekultywację stawu nr 2 wraz z utworzeniem sztucznej wyspy, budowę pomostu i molo, budowę alejek spacerowych, utworzenie rosarium, nasadzenia ozdobne oraz ławki, kosze na śmieci i stojaki rowerowe, jak również część oświetlenia.

Na realizację przedmiotowego zadania Gmina Ornontowice uzyskała dotację z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w kwocie 255 545,90zł

Rewitalizacja Parku Gminnego w Ornontowicach – etap II

24 maja 2013r..Gmina Ornontowice podpisała umowę o dofinansowanie projektu obejmującego kompleksową Rewitalizację Zabytkowego Parku Gminnego- etap II. Przedsięwzięcie to uzyskało dotację w wysokości 82,1% kosztów kwalifikowanych. Całość projektu została na etapie składania wniosku aplikacyjnego oszacowana na około 5,5 mln zł.

Korzystając z ogłoszonego w 2010 roku konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego (RPO WSL) z działania 6.2. – Rewitalizacja obszarów zdegradowanych, Gmina Ornontowice złożyła aplikację i w wyniku ponad półrocznego procesu oceny formalnej i merytorycznej przygotowany wniosek uplasował się na 10 pozycji listy rezerwowej (czerwiec 2011r.). Realizacja RPO WSL przez jednostki zajmujące wyższe miejsca na liście, w tym głównie oszczędności poprzetargowe umożliwiły z czasem pewne przesunięcia i tym samym w styczniu 2013 roku Zarząd Województwa Śląskiego podjął Uchwałę o przyznaniu dofinansowania dla projektu Gminy Ornontowice. Czynności formalne zmierzające do zawarcia umowy trwały do 24 maja 2013 r. Moment podpisania umowy o dofinansowanie zapalił tzw. zielone światło dla działań kontynuujących realizację pozostałych etapów, określonych w Programie Funkcjonalno-Użytkowym.
Dalsze etapy obejmują pozostałą powierzchnię Parku Gminnego, zajmującego łączną powierzchnię 4,2 ha. W ramach projektu wykonany zostanie amfiteatr ze sceną i widownią umożliwiające organizowanie imprez kulturalnych i rozrywkowych, strefa dla dzieci z placem zabaw i innymi atrakcjami, strefa rozrywki dla starszych dzieci, młodzieży i dorosłych (m.in. stoliki z blatami do gier planszowych), zorganizowane miejsce do organizowania grilla przy okazji imprez odbywających się w Parku, miejsca nastrojowo-sentymentalne zaaranżowane zielenią (plac Anioła Stróża przy placu zabaw czy zakątek lilaków).

Całość kompozycji została oparta na wizji architektów zieleni, ale Gmina położyła szczególnie mocny akcent na konieczność osadzenia tej wizji w historii ornontowickiego Parku, w elementach, które tworzyły jego potencjał, w bezpośrednim odwołaniu się do lokalnego dziedzictwa i troski o pielęgnowanie tego dziedzictwa. Zaproponowane funkcje bardzo mocno nawiązują do tego czasu w historii Ornontowic, który związany był z rodziną Hegenscheidtów. Rodzina ta, mieszkając w pałacu ornontowickim żywo uczestniczyła w życiu społecznym organizując spektakle teatralne czy ślizgawki dworskie dla mieszkańców, ale także kursy robótek ręcznych, krawieckich czy wreszcie edukacyjne pogadanki, głównie w temacie profilaktyki zdrowia.
Cały projekt nastawiony jest na łączenie w sobie funkcji rekreacyjnych i integrujących mieszkańców oraz odzwierciedlających dbałość o ochronę lokalnego dziedzictwa. Priorytetem w działaniach zorientowanych na stałą poprawę jakości życia w Gminie jest zrównoważona działalność w wielu obszarach. Jednym z nich jest zagwarantowanie mieszkańcom miejsca wypoczynku, spacerów, rekreacji. Zamierzenie ma na celu zaaranżowanie przestrzeni, która zbuduje markę miejsca, przestrzeni, która zachęcała będzie do porzucenia fotela przed telewizorem czy komputerem na rzecz spędzenia czasu z rodziną i znajomymi w przyjaznym otoczeniu przyrody.
Projekt Rewitalizacji Zabytkowego Parku Gminnego stopniowo nabiera rozpędu. Działania następujące bezpośrednio po podpisaniu umowy o dofinansowanie koncentrują się na przygotowaniu do zawarcia kontraktu w formule „zaprojektuj i wybuduj” na podstawie funkcji określonych w Programie Funkcjonalno-Użytkowym. Szacuje się, że do wczesnej wiosny 2014 roku trwać będzie faza projektowa, następnie rozpoczęte zostaną roboty na terenie Parku. Czas ich trwania określono do późnej wiosny 2015 roku. Zatem lato roku 2015 będzie czasem udostępnienia Parku w nowej odsłonie dla mieszkańców oraz gości

W związku z podpisaniem 24 maja br. umowy o dofinansowanie projektu dot. Rewitalizacji Parku, Zarządzeniem Wójta Gminy został powołany Zespół do obsługi tego projektu. W skład Zespołu wchodzi 7 osób czynnych i 1 osoba jako członek rezerwowy na wypadek absencji innego członka trwającej powyżej 1 tygodnia.

Zadaniem zespołu jest koordynowanie prac związanych z przygotowaniem do realizacji, realizacją, monitoringiem, promocją, rozliczeniem finansowym i ewaluacją projektu funkcjonującego pod nazwą: „Rewitalizacja obiektu – Park Gminny w Ornontowicach” w składzie:

  • Beata Drobny – Koordynator Główny, Przewodnicząca Zespołu
  • Dariusz Spyra – Asystent
  • Iwona Kolada – Członek
  • Aleksandra Sewerin – Członek
  • Iwona Skrzypczyk – Członek
  • Aleksandra Szołtysek – Członek
  • Maria Świerc – Członek
  • Justyna Wierzbińska – Członek